Bezoek Max en Nellie Gulik aan Siter mei 2018

Kunst in Siter

Zoals velen van u  misschien wel weten hebben Max en ik tijdens onze vakantie een bezoekje gebracht aan onze zustergemeente in Siter. Na een aangename en rustige reis van 7 dagen kwamen we daar op een vrijdagmiddag tegen enen aan. We werden opgewacht en hartelijk verwelkomd door het dominees echtpaar Atilla en Abigèl Szomor en hun kinderen Hanna en Bence.

Toen wij naar de pastorie liepen zagen we hoger op de heuvel gewapper bij de kerk. Het leek wel of er was te drogen hing. Later op de middag, na een heerlijke traditionele Hongaarse lunch, maakten we een wandeling door de tuin naar de kerk en toen bleken er, tot onze verrassing, kunstwerken ter grootte van een theedoek aan wasknijpers te hangen, rondom de kerk. Abigèl Szomor legde uit hoe die kunst daar terecht gekomen is.

Een tijdje geleden, in februari of maart, is er een soort werkweek annex conferentie in India georganiseerd door de stichting “Narrative Movements” (verhalende bewegingen) voor kunstenaars uit de hele wereld. 

Plusminus 200 deel­nemen­de kunstenaars hebben daar een kunstwerk gemaakt en hiervan zijn reproducties gemaakt op weer­bestendige doeken. De kunstenaars kregen per land een set van deze doeken mee, met de opdracht daarmee een expositie te organiseren.

Onder de deelnemers waren ook studenten en een docent aanwezig van de faculteit schone kunsten van de Christelijke Univer­siteit in Oradea.

Abigèl is als studenten predikant ver­bon­den aan deze universiteit en zij hoorde dat er een plek werd gezocht om deze doeken tentoon te stellen. Enthousiast als ze is wist zij hier wel een mooie plek voor. Dus werd op 15 april 2018 deze inter­nationale ten-toonstelling, genaamd ‘The Global Post Contemporary Wave’, georganiseerd door de PKE (Partiumi Keresztény Egyetem = Partiumse Christelijke Universiteit) in samenwerking met de kerk in Siter, geopend door Attila, in aanwezigheid van veel kunstenaars en studenten, pers, enkele bobo’s en ook behoorlijk wat inwoners van Siter, die opvallend vaak zeer positief reageerden op de getoonde hedendaagse kunst.

Op deze dag werd dezelfde tentoonstelling op 40 andere plaatsen in de wereld geopend en overal hingen de werken in openbare, voor iedereen toegankelijke, ruimten. Door de tentoonstelling hebben zowel Siter als de kerk veel publiciteit gekregen in Roemenië.

De foto’s op deze pagina’s zijn gemaakt tijdens de opening.

Ik ben geen kunstkenner, maar ik was behoorlijk onder de indruk van wat er rond de kerk van Siter aan nieuw gecreëerde kunst te zien was. Wij hebben hier in Sellingen iedere zomer tijdens Montmartre rond onze kerk ook allerlei eigentijdse kunstuitingen maar in onze beide kerken zijn ook eeuwenoude schitterende muur- en plafond-schilderingen te bewonderen en daarmee is weer een overeenkomst gebleken met onze zustergemeente.

Een bijzondere zondag in Siter.

Tijdens de kerkdienst op de zondag 13 mei in Siter werd er door 3 jongens belijdenis van hun geloof gedaan. Op vrijdagmiddag vlak voordat wij terug reden naar Oradea ontmoetten wij hen op de pastorie. Zij waren behoorlijk zenuwachtig en kwamen repeteren voor de dienst. Attila vertelde dat hij met deze jongens al twee jaar voorbereiding achter de rug had maar dat hij zijn hart vast hield voor a.s. zondag. Abigél fluisterde ons toe: “Ze weten het nog niet maar ik zit vlak achter ze als souffleuse . Ik laat ze niet afgaan.”

De dienst was zeer indrukwekkend. De kerk was versierd met wit linnen linten en doeken waarop bloemen waren vastgemaakt. De kerk was tot de laatste plaats bezet. Mannen aan de éne en vrouwen aan de andere kant. Ds Szomor en de jongens (12, 13 en 15 jaar oud) kwamen samen zingend de kerk binnen. Al gauw bleek dat al dat oefenen niet voor niets was geweest. De jongens legden alle drie één van de bekende geloofsbelijdenissen af en verzorgden ieder een schriflezing. Ook moest elk zo’n 10 vragen uit de Heidelbergsche Catechismus beantwoorden en zongen ze samen een loflied.

Het was een aangrijpende gebeurtenis en zelfs ik als buitenstaander ervoer de spanning en daarna de opluchting toen de zegen werd uitgesproken. De preek (werd me later verteld) ging over keuzes. Na de preek sprak Abigél hen toe, en zong ze een prachtig lied voor hen. Na de dienst werd er, zoals ook bij ons, nagepraat op het gras en werden er foto’s gemaakt.

Daar stonden we dan wat onwennig nog, in Siter, op deze schitterende dag op het gras voor de kerk. Maar al snel werden we opgenomen in het zondagse nakerkse ritueel, dat overal ter wereld hetzelfde lijkt te zijn.

Mensen die Engels spraken kwamen naar ons toe en al gauw werd er druk gepraat. Opeens viel mijn oog op een jongeman die wat verward en met open mond naar ons groepje stond te kijken. Hij herstelde zich en excuseerde zich voor zijn onbeleefde gedrag. Hij was verbaasd en geschokt omdat hij niet wist dat zijn moeder de engelse taal machtig was. Grote hilariteit alom. De moeder had engels geleerd via de televisie, maar dit was de eerste keer dat ze het in praktijk bracht.

We gingen nog even met Attila en Abigél mee naar de pastorie voor een kop koffie. Er moest namelijk nog iets lekkers voor Bram mee naar Sellingen en dat zou door één van de ouderlingen worden gebracht. En wij hadden nog een kadootje voor Hanna en Bence.         Het werd een hectisch kwartiertje omdat het gezin die dag nog op 3 feesten werd verwacht. De kinderen moesten worden opgehaald en schoongemaakt, iedereen moest zich verkleden, Hanna wilde haar mooiste rok aan, maar die werd niet goedgekeurd voor de gelegenheid. Bence maakte zijn schone luier meteen weer goed vol. De kinderen hadden duidelijk geen zin in de verplichtingen, en de kadootjes voor de jongens moesten ook nog worden ingepakt.

En toen kwam de ouderling binnen, met het lekkers en een boodschap voor ons. De familie van de jongen, waar het gezin Szomor de lunch zou gaan gebruiken, liet weten het een eer te vinden als wij mee zouden komen. Natuurlijk maakten we graag gebruik van deze uitnodiging en zo reden we, achter Attila aan, door Siter naar een boerderij aan de rand van het dorp.

De mannen (met Bence voorop richting trekker) doken meteen het bedrijf in. Abigél, Hanna en ik gingen naar de feestlocatie die vanuit de keuken via een halletje overging in de schuur. Ik vroeg Abigél of het gebruikelijk was om handen te schudden. Ze zei heel diplomatiek: “Als jij dat wilt, moet je dat doen”. Niet dus.

Maar ik had het gevoel niet zomaar naar binnen te kunnen gaan, dus ik vroeg Abigél of ze bij binnenkomst, namens Max en mij, wilde zeggen dat we dankbaar en vereerd waren met de uitnodiging en dat we de jongen en zijn familie van harte feliciteerden en Gods zegen toewensten. Ik weet natuurlijk niet wat ze precies gezegd heeft, maar het leek een hele toespraak. Er werd gejuicht en geklapt en het ijs was gebroken.

Het was erg gezellig, er werd veel gelachen, goed gegeten en de palinka vloeide rijkelijk. Mannen liepen in en uit maar waren steeds op tijd voor de volgende gang. Kinderen speelden op het erf en kregen hun eten en drinken buiten geserveerd. De vrouwen zaten aan een lange tafel te kletsen en gingen om de beurt de keuken in om weer wat lekkers te serveren. Op een bepaald moment werd Attila zichtbaar wat onrustig. Ik dacht dat het door de hitte (34ºC), zijn zwarte pak of de palinka kwam maar Abigél zei: “We zitten hier nu al meer dan twee uur en we moeten nog naar twee andere feesten. Het probleem is dat we hier niet kunnen vertrekken voordat we van het hoofdgerecht hebben gegeten.” Op dat moment kwamen een paar dames met schalen aanlopen. Jawel, het hoofdgerecht. Grote schalen met rijst, halve gebraden kippen, dikke plakken vlees, allerlei groenten, appelmoes en komkommer. Ik kon nog net voorkomen dat Max zich te goed ging doen, want wij wilden gelijk met de Szomors vertrekken.

Na een klein hapje rijst en een lepeltje appelmoes namen we afscheid van deze aardige mensen. De engels sprekende moeder van een 18 jarige zoon, kwam nog achter ons aan met een doosje bonbons voor onderweg. We vertrokken uit Siter, weer achter Attila aan. Na 10 km ging hij linksaf naar een soort hotel dat was afgehuurd voor het volgende feest, wij gingen rechtdoor, verder Roemenië in, met het gevoel dat het geen afscheid voor altijd was.

Max en Nellie Gulik