Overdenking september 2018

‘Jezus​ zei: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand kan bij de Vader komen dan door mij.”’

Johannes 14: 6

In deze tijden is het nog al eens lastig om te weten wat nog waarheid is. Als mensen worden we steeds achterdochtiger. Althans, zo lijkt het.  Dat komt omdat waarheid kennelijk een rekbaar begrip is geworden. Wie het nieuws volgt zal met groeiende verbazing kijken hoe in wereldpolitiek waarheid verdraaid of genegeerd worden. Dat komt pijnlijk dichtbij als we bijvoorbeeld aan de MH17 denken… Maar nog pijnlijker is het – althans, dat zou het moeten zijn – te ontdekken dat kennelijk steeds minder mensen echt geïnteresseerd zijn in waarheid.

Sterker nog, het loont om onzin te verkopen. Om onwaarheden te verspreiden. ‘Heel Mexico is crimineel’ en nog veel erger. Of Suriname als ‘gefaalde staat’. Kennelijk loont het om dit soort dingen te zeggen. Kun je ermee scoren.  Dat het feitelijk níet klopt maakt steeds minder uit. ‘Je moet het maar durven zeggen!’ hoor je dan. Je wordt er zelfs om geprezen.

Maar eigenlijk valt er niets aan te ‘durven’. Want het is al millennia een beproefd en zeer succesvol concept. Anderen naar beneden praten om er zelf beter uit te springen. Dat kennen we in het klein, in onze persoonlijke kringen, maar nu dus kennelijk ook (weer) in het ‘groot’. Het loont om met de vinger weg te wijzen van jezelf af en van je eigen onzekerheid en/of schuld. Misschien voelt dat zelfs prettig. Het loont om de aanval te kiezen, in plaats van echt een gesprek aan te gaan. Het loont om onwaarheid te verkopen zolang het je eigen positie maar versterkt. Dit lijkt me een buitengewoon gevaarlijke ontwikkeling.

Omdat onwaarheid verspreiden bijdraagt aan onzekerheid, polarisatie, ongeluk, vijandschap en alle vreselijke dingen die daaruit voortkomen. Als waarheid geen rol meer speelt en onwaarheid en fictie vaste voet aan de grond krijgen, blijken dat telkens goede ingrediënten voor gevaarlijke tijden. Sla de geschiedenis er maar op na.

In de kerk hebben we al tweeduizend jaar geprobeerd vast te houden aan dé waarheid. Aan dé waarheid die er echt toe doet! Hoe gebroken of verscheurd ons pogen daartoe wellicht ook hebben mogen zijn. Hoezeer een herziening van de eigen bewegingen soms ook nodig moest en moet zijn, we hebben geprobeerd en we proberen vast te houden aan de enige weg. Aan Jezus Christus. Alleen met Hem is er hoop voor de wereld. Hij die zegt. “Ik ben de weg, de waarheid en het leven.”

Dit is niet alleen feitelijk waar; het is op alle mogelijke manieren waar. Het is de meest volmaakte waarheid die er is. Want deze waarheid maakt je heel, vervult je ziel, draagt je, verlost je, en heeft alles voor je over. Daar kan geen enkele andere waarheid aan tippen. Deze waarheid moeten we doorheen alles vasthouden.

En dat heeft onherroepelijk gevolgen voor de manier waarop we in de wereld staan. Als we Jezus als de enige weg en dé waarheid aanvaarden, dan betekent dat ook dat we naar Zijn woorden zullen luisteren omdat die ook waar(heid) zijn. Bijvoorbeeld naar wat Jezus ons vertelt in de Bergrede. “Heb je vijanden lief, bid voor wie je vervolgen.”

Dat betekent onder andere vergevingsgezind zijn en vriendelijk blijven. Niet meedoen aan vals spreken over de ander. Zelfs nog als de ander onwaarheid verkoopt. Want muren van vijandschap worden namelijk nooit afgebroken door vijandelijkheid, maar alleen door liefde en vergevingsgezindheid. Dat is wat Jezus zelf in Zijn leven en sterven omwille van ons, heeft gedaan. Daarvoor heeft Hij zijn leven gegeven. Dat is waarheid.

Die waarheid geloven én navolgen is niet gemakkelijk en zal voorzeker weerstand oproepen. Bij anderen, maar ook bij onszelf.

Die waarheid geloven en navolgen, dát moet je maar durven…..

 Ds. Bram Verduijn

Als tussen licht en donker
de tijd zijn stroom versnelt,
zijn wij in U verzonken,
ons hart raakt niet ontsteld:
Gij leeft en houdt de wacht!
Wij hebben niets te vrezen,
de slaap zal ons genezen.
Gij waakt de ganse nacht                                     (NLB 452:1)