Overdenking oktober 2019

MEDITATIE

“Jullie zijn het zout van de aarde. Maar als het zout zijn smaak verliest, hoe kan het dan weer zout gemaakt worden? Het dient nergens meer voor, het wordt weggegooid en vertrapt. Jullie zijn het licht in de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. Men steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten, nee, men zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is. Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.”

Mattheus 5: 13-16

Voor ons heeft zout wellicht een minder nadrukkelijke betekenis als het om leven gaat, maar vroeger in Bijbelse tijden was dat anders. Naast het gegeven dat ieder mens gewoon zout nodig heeft -wel met mate – kun je met zout ook voedsel conserveren. Het eten bederft veel minder snel en het geeft nog smaak ook. In een warm klimaat als dat van het Midden-Oosten was dit conserveren met zout van zeer groot belang. Zout voorkomt bederf. En daarom gebruikt Jezus het ook als beeldspraak. Wees zout!

Deze uitspraken van Jezus komen uit Zijn Bergrede. De uitspraken volgen als een soort conclusie op zogenaamde zaligsprekingen: “Zalig”, of “gelukkig”, zoals de NBV zegt, “zijn de nederigen van hart, de treurenden, de zachtmoedigen, de hongerigen naar gerechtigheid, de barmhartigen, de zuiveren van hart, de vredestichters, de vervolgden omwille van de gerechtigheid.” De Bergrede heeft altijd iets van een wens in zich. Als er staat, zalig zij die, dan is de wens dat u, dat jij dat bent. En dat als je nog niet zachtmoedig of barmhartig was, je dat wél wórdt. De Bergrede doet een appèl op ons. Leef uit God, wees zout voor de wereld, voor elkaar, opdat u niet bederft. Laat het licht van Christus in en door jou schijnen.

Dat start niet meteen met een goed bedoeld ‘doe-evangelie’. Het start met een innerlijke omkeer, een innerlijke houding. Eerst zitten we neer bij Jezus voeten, net als de mensen op de berg, eerst luisteren we. Eerst voelen we in ons hart de woorden van Jezus zelf. Eerst geloven en vertrouwen. Eerst het zout van Jezus zelf. Want Zijn zout zorgt ervoor dat wij zelf zout voor de wereld kunnen worden. Zijn barmhartigheid, Zijn zachtmoedigheid geeft ons de kans datzelfde te worden. En die verandering geeft dat we zout voor anderen kunnen zijn. Met andere woorden: Uw, jouw innerlijke overtuiging,  uw, jouw houding van nederigheid, barmhartigheid, zachtmoedig heeft een krachtige uitwerking naar de wereld toe! Hoe groot of klein jou ‘bijdrage’ aan Gods koninkrijk ook moge zijn. Breng de wereld Mijn licht. “Jullie zijn het licht!”

Gods koninkrijk is niet afhankelijk van ons proberen, maar onze medemensen mogen het wel via ons geloof, onze houding en ons handelen horen en voelen: daar is leven, daar is licht, daar is barmhartigheid, daar is zout! God wil dat jij daar onderdeel van bent. En niet alleen jij, maar iedereen! Daarom worden wij door Jezus aangespoord om in en door Zijn Geest zout en licht van de wereld te zijn. Dat ligt niet ver van ons vandaan. Integendeel: je wilt barmhartig zijn, omdat God voor jou barmhartig is. Je wilt rechtvaardig zijn, omdat God en  daardoor ook jij niet kan leven met onrecht. Je wilt zachtmoedig zijn, omdat Jezus aan jou zachtmoedigheid betoond. Je wilt liefhebben, omdat God jou lief heeft. En zo verder. Wie zo leeft, is zout voor de naaste, is smaakmaker, brengt vreugde en liefde en voorkomt bederf.

De Bergrede gaat niet zomaar over praktische daden, het gaat ten eerste om onze persoonlijke ommekeer. Om een nieuwe levenshouding. Een levenshouding die onszelf – gelijk vanaf het begin – meer innerlijke vrede brengt dan al het andere. Daar ben ik van overtuigd. Laat dat niet alleen Jezus opdracht en wens voor jou en mij zijn, laat dat ook onze opdracht en wens voor het nieuwe seizoen zijn. Opdat ook door ons Christus licht in de wereld, in het land, in ons dorp, onder ons als gemeente, en in ons eigen hart mag schijnen.

Ds. Bram Verduijn

O grote God die liefde zijt,
o Vader van ons leven,
vervul ons hart, dat wij altijd,
ons aan Uw liefde geven.
Laat ons het zout der aarde zijn,
het licht der wereld, klaar en rein.
Laat ons Uw woord bewaren,
Uw waarheid openbaren.

                                 (LB 838: 1)